Nie wiesz? Pytaj! Wiesz? Pomóż!

Zaprawa - istotna część systemu

Rodzaj zaprawy i sposób wykonania spoin w murze uwzględnione są przez projektanta w obliczeniach statycznych i, jeśli to konieczne, termicznych. Ewentualne zmiany nie pozostają więc bez wpływu na właściwości ścian.

Wydawałoby się, że w tematyce zapraw murarskich wielkiej filozofii nie ma – mamy projekt domu, w nim określone rozwiązanie ścian z betonu komórkowego, więc kupujemy bloczki, odpowiednią ilość systemowej zaprawy, a następnie murujemy zgodnie z zalecaniami producenta. A jednak na forach internetowych nader częste są pytania o to, jakiej zaprawy użyć, tak jakby pozostawało to kwestią zupełnie dowolną. Pamiętajmy – zaprawa też jest częścią systemu murowego. Konkretne założenia przyjmowane podczas procesu projektowania należy spełnić w trakcie realizacji obiektu. A jeśli dokonywane są jakiekolwiek zmiany w tym zakresie, to powinny być dokonane z pełną świadomością i oceną konsekwencji.

Zaprawa tradycyjna czy cienkowarstwowa?

Ściany z betonu komórkowego można murować na dowolnej zaprawie murarskiej, zarówno tradycyjnej (do spoin grubości 8-15 mm), jak i przeznaczonej do cienkich spoin o grubości do 3 mm (murarze mówią o niej często „zaprawa klejowa”). W dobie rosnącej świadomości budowlanej zdecydowanie zaleca się jednak korzystanie z systemowych zapraw cienkowarstwowych. 


Ściany z betonu komórkowego najlepiej jest murować na zaprawę do cienkich spoin (fot. SOLBET)

Dlaczego najlepiej jest budować w systemie kompleksowym? Przede wszystkim ze względu na optymalne właściwości zaprawy pod względem jej dopasowania do elementów murowych. Po drugie, istotna jest łatwość wykonania murów oraz skrócenie czasu prowadzenia robót murarskich w porównaniu z zaprawami tradycyjnymi. Po trzecie, nie bez znaczenia są również powody ekonomiczne. Zużycie zaprawy cienkowarstwowej, w zależności od grubości ściany, waha się od 3 do 5 kg/m2. To sześciokrotnie mniej, niż w przypadku tradycyjnej zaprawy murarskiej. Bez porównania łatwiej też zachować czystość podczas prac, a po skończeniu murowania budynek znacznie szybciej schnie.

Wpływ zaprawy na statykę muru

Dobierając rozwiązania ścian z betonu komórkowego, projektant poza wytrzymałością bloczków uwzględnia w obliczeniach konstrukcyjnych również rodzaj użytej zaprawy oraz wytrzymałości bloczków i na tej podstawie przyjmuje określony wzór. W przypadku zaprawy tradycyjnej, do grubych spoin, ważna jest zarówno wytrzymałość na ściskanie samej zaprawy, jak i wytrzymałość spoiny w murze, czyli przyczepność pomiędzy zaprawą, a elementami murowymi. Obie te wielkości są określane przez producenta na podstawie badań laboratoryjnych lub przyjęte wg normy i ujęte w Deklaracjach Właściwości Użytkowych wyrobów.

Definicje wytrzymałości:

  • wytrzymałość zaprawy opisana jest symbolem klasy M5, M10 lub M15 (wartość liczbowa oznacza minimalną wytrzymałość na ściskanie mierzoną w MPa). Jest niezależna od materiału murowego. Warto natomiast zwrócić uwagę, że zaprawa mocniejsza wcale nie oznacza lepszej! Zaprawy niższej klasy lepiej współpracują z murem, są też bardziej odkształcalne niż zaprawy wyższych klas, co jest dla murów korzystne;
  • wytrzymałość spoiny podana jest w N/mm2 i określa tzw. początkową wytrzymałość charakterystyczną muru na ścinanie (np. wytrzymałość spoiny ≥ 0,1 N/mm2). Wartość ta jest ściśle powiązana z konkretnymi elementami murowymi.

Konkretne rozwiązania projektowe, jakie poczynił projektant, były dokonane na podstawie konkretnych założeń projektowych. W kontekście murów właściwości zaprawy były ujęte przy dokonywaniu analizy projektowej. Łatwo się domyślić, że zastosowanie innej zaprawy niż przewidziano w projekcie może spowodować zmiany względem tych założeń.

Zaprawa a termika ścian

Zaprawa murarska ma gorszą termoizolacyjność niż bloczki z betonu komórkowego. Współczynnik przewodzenia ciepła λ dla zapraw cienkowarstwowych (SOLBET) wynosi 0,61 W/(m.K), a dla zapraw tradycyjnych 1,11 W/(m.K), podczas gdy bloczki, w zależności od odmiany, mają λ = 0,095-0,180 W/(m.K). Przy tradycyjnej zaprawie murarskiej spoiny mają grubość od 0,8 do 1,5 cm, a to sprawia, że w murze tworzą się liniowe mostki termiczne. Grubość spoiny wykonanej przy użyciu zaprawy cienkowarstwowej nie przekracza 3 mm, więc jej wpływ na parametry cieplne ściany jest pomijalny. To szczególnie istotne w przypadku ścian jednowarstwowych, które bezwzględnie należy murować na cienkie spoiny.


Spoiny są tak cienkie, że pomija się je w obliczeniach termicznych ścian (fot. SOLBET)

Którą zaprawę cienkowarstwową wybrać?

Zaprawy zawsze powinny być dopasowane do konkretnych elementów murowych, dlatego do murowania ścian z betonu komórkowego powinniśmy wybierać systemowe zaprawy przeznaczone właśnie do betonu komórkowego. Do wyboru mamy zaprawy na cemencie białym lub szarym (odpowiednio Solbet 0.1 i Solbet 0.2) oraz zaprawę zimową (Solbet 0.7). Wszystkie przeznaczone są do cienkich spoin do betonu komórkowego i nadają się do murowania ścian zewnętrznych i wewnętrznych, również działowych, oraz do łączenia elementów uzupełniających, takich jak kształtki U czy płytki z betonu komórkowego.


Każda zaprawa cienkowarstwowa to sucha mieszanka spoiw hydraulicznych, wyselekcjonowanych kruszyw mineralnych bardzo drobnej frakcji (poniżej 0,8 mm) oraz domieszek poprawiających parametry techniczne i właściwości robocze (fot. SOLBET) 

Rozwiązaniem najbardziej typowym i zalecanym do większości budów prowadzonych w standardowych warunkach, w temperaturze od 5 do 250C, są zaprawy Solbet 0.1 i 0.2. Poza kolorem, niczym się nie różnią. Zaprawa zimowa natomiast jest produktem specjalistycznym. Charakteryzuje się wyższą wytrzymałością i krótszym czasem wiązania, niż zaprawy 0.1 i 0.2. To sprawia, że nadaje się do murowania w temperaturze poniżej 50C (ale nie niższej niż 00C!).

Ważna pierwsza warstwa

Aby móc precyzyjnie wymurować pierwszą warstwę bloczków, która stoi na niekoniecznie równej powierzchni fundamentów lub stropu, nie wystarczy cienkowarstwowa zaprawa klejowa grubości 3 mm. Potrzebna jest tu tradycyjna zaprawa murarska – gotowa (np. Solbet 0.5) albo samodzielnie przygotowana na budowie. W tym drugim przypadku ważne jest, żeby nie dodawać do zaprawy wapna. Zaprawa cementowo-wapienna rozpływa się, uniemożliwiając stabilne ustawienie bloczków. Zaprawa powinna być cementowa, klasy M5, o dość gęstej konsystencji.


Pierwszą warstwę bloczków należy murować na grubej warstwie zaprawy cementowej (fot. SOLBET)

Warunek konieczny – poprawne wykonawstwo

Zaprawy cienkowarstwowe przygotowuje się rozprowadzając gotową suchą mieszankę w odpowiedniej ilości wody, według wskazań na opakowaniu (ok. 5,75-6 l / 25 kg).  Następnie nanosi się ją na przeszlifowaną powierzchnię warstwy bloczków za pomocą specjalnej kielni z podajnikiem, o szerokości odpowiadającej grubości ściany. Kielnia ma wyprofilowane trójkątne zęby, które zapewniają odpowiednią grubość – nie przekraczającą 3 mm. W systemie murowania na cienkie spoiny bloczki łączy się „na sucho” na pióra i wpusty, bez wypełniania spoin pionowych. Zaprawa bywa jednak w pionowych stykach potrzebna, wszędzie tam, gdzie łączy się gładkie powierzchnie – np. po docięciu bloczków, klejeniu kształtek U albo płytek (pisaliśmy o tym więcej w 5 odcinku cyklu - zobacz artykuł).

 


Partnerem cyklu "Bezbłędny beton komórkowy" jest firma Solbet (zobacz prezentację).

Przeczytaj również pozostałe odcinki cyklu: 
Doceń zalety wykonawcze ABK
Wybierz materiał zgodny z projektem
Ostrożnie ze zmianą wysokości ścian
Uwaga na otwory
Dbaj o materiał i technologię
Zwróć uwagę na zbrojenie spoin
Miejsca oparcia nadproży i stropu
Prawidłowo wykonaj wzmocnienia ścian
Przerwa w pracach


 

Data publikacji: 31 lipca 2019

Zobacz także

Ostrożność, staranność i dbałość o detale to najważniejsze cechy dobrego wykonawcy (fot. SOLBET)BEZBŁĘDNY BETON KOMÓRKOWY

Dbaj o materiał i technologię

Z betonu komórkowego łatwo się buduje i jest odporny na fuszerkę, ale to nie znaczy, że wolno traktować go po macoszemu. Wymaga odpowiedniej obróbki i warunków pracy. Dobre wykonawstwo jest tak samo ważne, jak jakość materiału.
Hydrofobizacja sprawia, że krople nie wsiąkają w strukturę wełny, tylko spływają po powierzchni (fot. MIWO)POROZMAWIAJMY O WEŁNIE

Po co wełnie hydrofobizacja?

Proces hydrofobizacji, któremu podczas produkcji poddawana jest wełna mineralna, zapewnia jej ochronę przed absorbowaniem wilgoci.
Ingerencja w rozmieszczenie i wielkość otworów burzy koncepcję architektoniczną (fot. SOLBET)BEZBŁĘDNY BETON KOMÓRKOWY

Uwaga na otwory

Nie zmieniaj samowolnie umiejscowienia i wielkości otworów okiennych! To, że beton komórkowy nie sprawia przy tym problemów, nie zwalnia nas z odpowiedzialności za kwestie formalne, projektowe i konstrukcyjne.