Nie wiesz? Pytaj! Wiesz? Pomóż!

Wstawiamy bieg

Decydując się na prefabrykowane schody, musisz z góry zaplanować sposób wykończenia stopni i posadzek oraz odpowiednio przygotować się do logistyki procesu montażu. 

Jedną z niekwestionowanych zalet prefabrykowanych schodów jest to, że będą miały dokładnie takie wymiary, jakie zamówisz (więcej o zaletach przeczytaj tutaj). Ta zaleta jest trochę bezkompromisowa. Jeśli pomylisz się przy określaniu wysokości stopni, nie da się tego naprawić. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, że dysponujesz jedynie surową podłogą i stropem, a często strop dopiero szalujesz, więc podajesz planowane, a nie rzeczywiste poziomy oraz grubości podłóg i okładzin stopni. Potem z kolei, podczas montażu, płacisz za każdą godzinę pracy dźwigu. Warto zadbać o to, aby wszystko było dopięte na ostatni guzik.

Kiedy składać zamówienie

Powinno się to zrobić po wykonaniu stropu, a przed montażem dachu. Pierwsze konsultacje warto jednak odbyć już na etapie projektu. Producent doradzi wtedy, jak najlepiej oprzeć bieg, czy  na przykład podciąć krawędź otworu w stropie, formując tam półkę, czy przygotować kieszenie w ścianach klatki schodowej. Jeśli budynek już pnie się w górę i etap stropu został zamknięty, również nie jest to przeszkodą. Schody mają przewidziane różne warianty oparcia i na pewno uda się dobrać odpowiednie do stanu istniejącego. Ważne, żeby z zamówieniem - i jego realizacją! - zdążyć przed wykonaniem konstrukcji dachu. Nad miejscem wstawienia biegu nie może być krokwi (jeśli czas goni, czasami wykonuje się całą więźbę dookoła, a to miejsce zostawia na koniec). Od złożenia zamówienia do jego realizacji mija zazwyczaj od trzech do sześciu tygodni. Należy ustalić to z producentem i odpowiednio rozplanować harmonogram prac budowlanych. 

Jak przygotować się logistycznie

Prefabrykowane schody mogą ważyć nawet trzy tony. Nie da się zamontować ich bez pomocy dźwigu, elementy mają więc fabrycznie przygotowane uchwyty pod haki. Aby prawidłowo wypoziomować zawieszony na hakach bieg, najlepiej zamówić zawiesia łańcuchowe z czterema cięgnami. Termin wynajmu dźwigu i dostawy schodów trzeba precyzyjnie dograć, bo wynajem kosztuje, i to niemało. To problem zwłaszcza wtedy, gdy schody jadą z daleka (przy okazji warto pamiętać, że za transport - ze względu na gabaryty samochodu - zazwyczaj płaci się w dwie strony). Dobrze dysponować w razie czego numerem telefonu do kierowcy. Niektórzy producenci wychodzą klientom naprzeciw i sami organizują cały potrzebny sprzęt, ale nie jest to na razie standardem. Koniecznie trzeba też uprzedzić zarówno producenta, jak i operatora dźwigu, o ewentualnych kłopotach z drogą dojazdową, grząskim terenie, ciasnych zakrętach czy roztopach, żeby maszyny nie ugrzęzły. 

Co trzeba podać w zamówieniu

Jeśli ściśle trzymamy się ustaleń projektu, to wystarczy przesłać odpowiednie rzuty i przekroje. Jeśli planujemy zmiany konstrukcyjne lub wykończeniowe, musimy powiadomić o nich producenta. W zamówieniu ważny jest układ schodów, ich typ, to, czy są jedno- czy wieloczęściowe, czy znajdą się między ścianami w klatce schodowej, czy są wolnostojące. Istotna jest także grubość i ukształtowanie krawędzi stropu, liczba i wymiary stopni, poziomy ewentualnych spoczników. Na tej podstawie dobiera się sposób oparcia czy kotwienia bocznego biegu. Dodatkowo musimy określić grubość okładziny stopni (lub jej brak) i całkowitą grubość wszystkich warstw podłogowych (izolacji, podkładu i posadzki) na obu kondygnacjach. Bez tego pierwszy i ostatni stopień byłyby za wysokie lub za niskie w stosunku do reszty. To nie surowy prefabrykat ma licować z gołą podłogą, tylko gotowe schody z posadzką. 

W zamówieniu trzeba również uwzględnić wszystkie elementy dodatkowe, jak elastomerowe podkładki tłumiące drgania, stalowe trzpienie czy kątowniki stabilizujące. Ważny jest też sposób wykończenia boków i spodu biegu. Jeśli schody są odsłonięte, stanowią reprezentacyjny element wnętrza, to nie mogą być tam widoczne żadne otwory montażowe. Jeśli producent nie ma w ofercie schodów o gładkim wykończeniu, to można poprosić o zasłonięcie ich zaślepkami lub zaszpachlowanie. 

Dobrze jest sprawdzić, jakie zakresy wymiarowe są u danego producenta typowe - zazwyczaj w standardzie mamy biegi proste z gładkim spodem, kręte, określone zabiegowe, o szerokości 80-150 cm i stopnie o wysokości 15-21 cm i szerokości 23-30 cm. Schody ze spodem profilowanym albo o zmiennej szerokości, biegi skomplikowane lub wyposażone w zintegrowaną pełną balustradę wykonywane są na specjalne zamówienie i są droższe. 

Sposoby oparcia biegu

Zwieńczenie biegu i łączniki dobiera się indywidualnie, więc schody pasują do wszystkich masywnych stropów, do każdego kształtu otworu i klatki schodowej. W stropach typu gęstożebrowego potrzebne może być wzmocnienie krawędzi otworu żelbetowym wymianem lub podciągiem (jeśli w projekcie nie przewidziano tego typu schodów). Prefabrykat opiera się albo bezpośrednio na pełnej płycie stropu, albo na konsoli, czyli uformowanej wzdłuż krawędzi otworu półce. W pierwszym przypadku wzdłuż miejsca oparcia należy wykonać poduszkę z zaprawy cementowej i wywiercić w stropie otwory pod trzpienie stabilizujące (Rys.1.). Na konsolach trzpienie nie są potrzebne (Rys.2.). Pod biegiem powinno się natomiast umieścić elastomerowe podkładki tłumiące drgania (są dostępne na życzenie). Zapobiegają tworzeniu się mostków akustycznych. Trzeba o tym pamiętać i pilnować, aby podczas montażu podkładki nie zostały pominięte.

Rys.1. Oparcie biegu bezpośrednio na stropie

Rys.2. Oparcie biegu na konsoli

Na dole bieg stabilizuje się kątownikiem albo kotwi w podłożu stalowymi trzpieniami (Rys.3.). Jeżeli nie ma piwnicy, a trzpienie są na tyle długie, że sięgną izolacji przeciwwilgoociowej, to warto upewnić się, że zastosowane zostaną kotwy chemiczne, które są wodoszczelne. Inaczej przebita trzpieniami izolacja może przeciekać. Wymiar dolnego stopnia musi być dopasowany tak, żeby po zakryciu go warstwami podłogi wysokość stopnia mierzona od górnego poziomu posadzki do górnego poziomu okładziny była taka sama, jak pozostałe wysokości wszystkich stopni schodów. To tu najłatwiej się pomylić, dlatego trzeba dokładnie rozrysować sobie układ wszystkich warstw.

Rys.3. Posadowienie biegu na dole

Jeżeli schody mają być osadzone w klatce schodowej, to zazwyczaj na poziomie podestów przygotowuje się kieszenie, w których zostaną zakotwione łączniki. W kieszeniach też powinno się umieścić podczas montażu elastomerowe podkładki. Umiejscowienie wnęk i ich przygotowanie wymaga poglądowego projektu. Schody nie potrzebują podpór montażowych, chyba że są monolitycznie łączone na jednym poziomie ze stropem, a nie opierane na nim. Należy pamiętać, że w zależności od kształtu i rozmiarów inaczej rozkładają się naprężenia, każdy typ schodów podlega innym wytycznym montażowym. Niekiedy stosuje się też nietypowe montaże na czopach lub tulejach stalowych i betonowych, łączenie schodów z wystającym zbrojeniem, zestawianie biegu w linii stropu za pomocą specjalnych łączników. Nie ma tu jednolitych wytycznych, zawsze trzeba stosować się do indywidualnych instrukcji producenta. 

Po wstępnym ustawieniu schodów mna przygotowanych podporach koniecznie należy skontrolować głębokości oparć (będą podane w instrukcji montażu) oraz wysokość pierwszego i ostatniego stopnia, sprawdzając, czy po wykończeniu podłóg i schodów poziomy będą odpowiednie. Następnie można odczepić prefabrykat z zawiesi transportowych i wypełnić wszystkie szczeliny dylatacyjne między konstrukcją schodów i stropu oraz podłogi elastycznym materiałem (pianką, wełną, korkiem itp.). Ewentualne kieszenie w ścianach należy zabetonować. Schody od razu po zamontowaniu są gotowe do użytkowania. Jeśli mają pozostać odsłonięte, warto tylko osłonić je folią na czas trwania budowy. 

Zobacz także

Schody z fabryki to niedościgniona estetyka i oszczędność czasu (fot. DENNERT)INNE

Zalety schodów z fabryki

Idealnie równa i gładka powierzchnia, dowolność wykończenia, wygodna komunikacja już na etapie budowy i montaż w dwie godziny... Poznaj zalety prefabrykowanych schodów żelbetowych.
Włókna zbrojeniowe poprawiają parametry betonu (fot. BAUTECH, SIATPOL, KMR)INNE

Zbrojenie rozproszone

Włókna dodawane do betonu poprawiają jego wytrzymałość i eliminują powstawanie rys skurczowych. Dlaczego miałyby być zarezerwowane tylko dla przemysłu? Na rynku jest już wiele rozwiązań na potrzeby budownictwa indywidualnego.
Średnia dobowa temperatura podczas betonowania nie powinna spadać poniżej 5 stopni (fot. KMR)INNE

Betonowanie a przymrozki

Kiedy aura z jesiennej staje się zimowa, najlepiej nie prowadzić prac betoniarskich. Ale jeśli nie mamy wyboru - w niskiej temperaturze z betonem też można sobie poradzić.